foto Saxifraga – Jan Nijendijk

Actuele status

Vossen zijn beschermde diersoorten. Beheer en schadebestrijding kan dus alleen plaats vinden via regelgeving van de provincie. Het faunabeheerplan bevat een paragraaf Vos.

De volgende maatregelen zijn van toepassing op vossen:

Tegen deze ontheffing is succesvol beroep aangetekend door De Faunabescherming. Het besluit van Gedeputeerde staten daarover leidt tot de volgende actuele situatie:

Aantal en verspreiding

Landelijk blijft het aantal ongeveer gelijk. Provinciale cijfers aan de hand van het aantal (belopen en met jongen) burchten zijn onvoldoende betrouwbaar. Ook het afschot van vossen als maat voor de aantalsontwikkeling is problematisch.

Schade

Het faunabeheerplan refereert aan het Besluit beheer & schadebestrijding, waarin de schade door vossen aan niet bedrijfsmatig gehouden vee wordt benoemd, alsmede de schade door vossen aan sportvelden en industrieterreinen. Bij het Faunafonds is alleen een schade van € 1.300,- aan kippen in 2005 vastgelegd. Schade aan weidevogels, hoenders en op de grond broedende koloniebroeders is moeilijk te kwantificeren. Er is gevaar voor de openbare veiligheid door het graven in dijken.

Beleid

foto Saxifraga – Mark Zekhuis

Landelijke vrijstelling voor het verjagen en doden van vossen sinds 2006. In 2009 is ontheffing verleend voor het opsporen, vangen en doden van vossen met het geweer tussen zonsondergang en zonsopgang en toestemming gegeven tot het gebruik daarbij van kunstmatige lichtbronnen; De ontheffing dient voor het bestrijden van schade die door de vos wordt veroorzaakt aan grondbroeders, lammeren, Freilandkippen en zeedijken. Op 4 december 2013 heeft de Raad van State ontheffingen van provincies Fryslân en Noord-Holland voor het gebruik van lichtbakken bij de bestrijding van vossen vernietigd, omdat deze in strijd waren met de Benelux-overeenkomst Jacht en Vogelbescherming. Nederland heeft op 10 december 2013 een beroep gedaan op het recht van lidstaten om van de Benelux-overeenkomst af te wijken indien dat nodig is voor natuurbeheer of ter voorkoming of bestrijding van schade. De overeenkomst staat dit toe onder voorwaarde dat het Comité van Ministers van de Benelux Unie daarmee binnen 3 maanden na de mededeling heeft ingestemd. In Groningen mogen GS hun bevoegdheden uit de Flora- en faunawet vooralsnog blijven toepassen. Bij het verlenen van ontheffingen zal wel altijd onderbouwd moeten worden waarom afwijking van de Benelux-overeenkomst noodzakelijk is.

Beheer

Het afschot van de vos stabiliseert rondom 900 á 1.000. Hierbij wordt in 350-400 keer van de gevallen kunstlicht gebruikt op basis van de ontheffing. Het  afschot  onder  de  landelijke  vrijstelling  is  onduidelijk. Jaarlijks worden 30-40 vossen gedood ter bescherming van de zeedijken. Sinds 2008 zijn geen machtigingen meer aan individuele grondgebruikers verleend voor de bestrijding van vossen ter voorkoming van schade aan lammeren of Freilandkippen. De gunstige staat van instandhouding is niet aangetast.

Overwegingen

Het aantal vossen lijkt vrij constant, mede door het jaarlijkse afschot. Het gebruik van kunstlicht is onmisbaar om voldoende afschot te realiseren voor het beschermen van dijken en weidevogels.

Extra informatie

Extra informatie over de vos vindt u op de soortenpagina’s van de KNJV en de Zoogdiervereniging.
Recente nieuwsberichten over de vos zijn te vinden bij de KNJV en de NOJG.

foto Saxifraga – Piet Munsterman

foto Saxifraga – Piet Munsterman